گاڤ

رێكخراوا ساخلەمییا جیهانی (WHO) پشتراستییێ ددەت كو بەلاڤبوونا ڤایرۆسێ "هانتا" ل سەر كەشتییەكا گەشتیاری، نابیتە دەستپێكا پەتایەكا جیهانی و شێوازێ بەلاڤبوونا وێ ژ ڤایرۆسێ كۆرۆنایێ جودایە. هەتا نوکە 3 گەشتیاران ب وێ ئەگەرێ گیانێ خۆ ژدەستدایە و هەوەكا ناڤدەولەتی بۆ دیتنا وان گەشتیارێن ڤەگەریاینە وەلاتێن خۆ دەستپێكرییە، د هەمان دەم دا بریتانیا ژی داخوازێ ژ گەشتیارێن خۆ دكەت 45 رۆژان خۆ كەرەنتین بكەن.

بەلاڤبوونا ڤایرۆسێ هانتا ل سەر كەشتییەكا گەشتیاری كو سەرنشین ژ پترییا وەلاتێن جیهانێ تێدا بوون، وێ چەندێ لێ دكەت كو دەستهەلاتدار ب جددی مامەلەیێ ل گەل ڤێ رەوشێ بكەن. ئەو كەشتییە بەری مەهەکێ ژ ئەرجەنتینێ ب رێ كەفتبوو، هەتا نوکە سێ گەشتیاران ل سەر گیانێ خۆ ژدەستدایە و 4 كەسێن دی ژی بۆ وەرگرتنا چارەسەرییێ بۆ نەخۆشخانەیێ هاتینە ڤەگوهاستن.

دكتۆر ماریا ڤان كیێركۆڤ، ژ رێكخراوا ساخلەمییا جیهانی رۆژا پێنجشەمبییێ راگەهاند: "ئەڤە كۆرۆنا نینە، ئەنفلۆنزا نینە، بەلكو ب شێوازەكێ گەلەک جودا بەلاڤ دبیت." بەروڤاژی نەخۆشییێن وەک سۆرێژک، ئەڤ ڤایرۆسە ب ساناهی بەلاڤ نابیت و مەترسییا وێ بۆ رایا گشتی ب "نزم" دهێتە هژمارتن.

هەتا نوکە هەشت حالەت هاتینە دەستنیشانكرن، سێ ژ وان پشتراستكرینە و پێنجێن دی گۆمان ل سەر هەنە. ڤایرۆس ب گشتی ب رێیا قرکێنەران (وەک مشك و جرد) بەلاڤ دبیت، دەمێ مرۆڤ وی هەوایی هەلدکێشیت یێ كو ب پاشەرۆ، میز یان گلیزێ وان پیس بوویە. بسپۆر پێ دبینن ژبەر ژینگەها وێ كەشتییێ، رەنگە ڤایرۆس ژ مرۆڤەكی بۆ مرۆڤەكێ دی هاتبیتە ڤەگوهاستن.

نیشانێن ڤێ نەخۆشییێ وەک ئەنفلۆنزایێ نە (تا، بێهێزی، ئێشا ماسولكان، تەنگەنەفەسی، ئێشا زكی و دلتێكچوون). ل گەل وێ چەندێ كو چارەسەرەكا تایبەت نینە، لێ وەرگرتنا چارەسەرییێ ل دەمەكێ ل نێزیک د نەخۆشخانەیێ دا دشێت ژیانا مرۆڤی رزگار بكەت.

ئاژانسا ساخلەمییا بریتانیا راگەهاندییە، هەر گەشتیارەكێ بریتانی یێ ل سەر وێ كەشتییێ بوویە، دڤێت وەک رێكارەكا خۆپارێزی بۆ هەیاما 45 رۆژان خۆ كەرەنتین بكەت. پرۆفیسۆر رۆبن مەی، رێڤەبەرێ زانستی ل ئاژانسێ گۆت: "بزاڤەکا مەزن هەیە بۆ دیتنا وان گەشتیارێن ڤەگەریاین، لێ بۆ رایا گشتی یێن پەیوەندی ب كەشتییێ ڤە نەبووین، مەترسی گەلەک یا كێمە."

نوکە كەشتییا "ئێم ڤی هۆندیۆس" بەرەڤ گراڤییا كەنارێن ئسپانیا دچیت و كارمەندێن ساخلەمییێ پشكنین بۆ سەرنشینان كرییە. كۆمپانییا خودانا كەشتییێ راگەهاندییە كو چو كەس ل سەر كەشتییێ نیشانێن نەخۆشییێ نینن و كەشتی ب تەمامی هاتییە پاقژكرن. هەروەسان بەرپرسێن ساخلەمییێ ل ئەمریکا چاڤدێرییا 3 گەشتیاران دكەن یێن ڤەگەریاین و هەتا نوکە چ نیشان ل سەر وان دەرنەكەفتینە.